Część czwarta i ostatnia · LXVIII. Dobrowolny żebrak

Uczyć się przeżuwania od krów

Czytaj w książce →

— Czego szukam tutaj? — odparł — tegoż, czego i ty, który mi spokój oto zakłócasz! szukam szczęścia na ziemi.

K'woli temu chciałbym się od tych krów niejednego nauczyć. Wiedzże, iż pół dnia przemawiam już do nich, i teraz właśnie miały mnie one pouczyć. I po cóżeś im przeszkodził?

Jeśli nie nawrócimy się i nie staniemy jako krowy, nie wnijdziemy do królestwa niebieskiego. Winniśmy nauczyć się od nich jednego: mianowicie przeżuwania.

I zaprawdę, gdyby człowiek cały świat posiadł, a przeżuwania się nie nauczył: na cóż zda mu się to wszystko! Utrapienia swego nie pozbędzie się on

— wielkiego utrapienia: a zwie się ono dziś *wstrętem*. Czyjeż bo serce, usta i oczy nie są dziś pełne wstrętu? I twoje! I twoje także! Lecz spojrzyj, proszę, na te krowy! —

Żebrak mówi, że szuka szczęścia na ziemi i chce się od krów nauczyć przeżuwania. Twierdzi, że bez tego człowiek nie pozbędzie się swego wielkiego utrapienia — wstrętu.

Choroba, ozdrowienie i wielki wstrętŻebrak nazywa wstręt wielkim utrapieniem dzisiejszości i przepisuje przeciw niemu krowie przeżuwanie.
Trzoda, hołota, zbyt wieluKrowy stawiane są za wzór zadowolonego, niezmąconego życia — parodia królestwa niebieskiego.
Chrześcijaństwo, kapłani i potrzeba czciKaznodzieja na górze parodiuje Ewangelię: „jeśli nie nawrócimy się i nie staniemy jako krowy”, nie wejdziemy do królestwa niebieskiego.

Komentarze do tego rozdziału

Co mówili krytycy

Anthony M. Ludovici, Notes on Thus Spake Zarathustra (1909)

Dobrowolny żebrak: Budda i oczyszczony ChrystusAnthony M. Ludovici · Notes on Thus Spake Zarathustra, 1909interpretacja

Ludovici utożsamia dobrowolnego żebraka z idealnym buddystą, wyznawcą dekadenckiej religii, której wartości pochodzą z klas wyższych, a nie niższych, i widzi w nim oczyszczony portret Chrystusa, odarty z jadowitych rysów dodanych przez apologetów.