Część czwarta i ostatnia · LXX. W południe

Upadek w studnię wieczności

— Cóż się dzieje ze mną: bacz! Czyż nie pierzchnął czas? Czy nie spadam ja? Czy nie spadłem — bacz! w studnię wieczności?

— Cóż się dzieje ze mną? Cicho! Razi mnie — o biada — w serce? W serce mnie uraża! O złam się, złam me serce po szczęściu tym, po razie tym serdecznym!

— Jakże to? Czyż nie doskonały stał się właśnie świat? Krągły, źrzały? O, ta złota, krągła obręcz — dokąd mknie też ona? Hejże, za nią sam polecę! W mig!

Cicho” — (tu przeciągnął się Zaratustra i poczuł, że śpi.)

„Wstawaj! — wołał do siebie samego — ospalcze ty! Ty śpiochu o południu! Hejże, hejże, stare nogi! Czas już na was, czas najwyższy, dobry kawał drogi jeszcze na was czeka —

Wszak wyspałyście się już, jakże długo trwało to? Połowę wieczności. Hejże, hejże stare serce! Jakże długo będziesz ty po takim śnie — docucać się?”

(Lecz tu zasnął Zaratustra ponownie, a dusza przeciwiała mu się, broniła i zległa znowuż.) — „Zaniechaj mnie! Cicho! Czyż nie doskonały stał się właśnie świat? O, ta krągła złota piłka!” —

Czas zdaje się pierzchać, a Zaratustra czuje, że spadł w wieczność, ugodzony w serce. Goni umykającą złotą obręcz, potem każe nogom i sercu wstawać, lecz dusza broni się i znów zapada w sen.

Wielkie południeW południe czas zdaje się znikać, a Zaratustra spada w studnię wieczności.
Wieczny powrótZłota, krągła obręcz, która umyka, przywodzi na myśl pierścień wieczności, choć wieczny powrót nie zostaje nazwany.

Komentarze do tego rozdziału

Co mówili krytycy

Anthony M. Ludovici, Notes on Thus Spake Zarathustra (1909)

Południe: człowiek osiąga dojrzałośćAnthony M. Ludovici · Notes on Thus Spake Zarathustra, 1909interpretacja

Ludovici wyjaśnia, że wraz z Nietzschem człowiek osiągnął dojrzałość w południe życia: bogowie i zabobony naszego dzieciństwa ustępują, jesteśmy odpowiedzialni za swe czyny, a przeżywszy poranek pod władzą przypadku, musimy uczynić popołudnie naszym własnym.