Menu
Tako rzecze ZaratustraIdeeBiblioteka

Fragmenty: 6

Wola prawdy jako wola mocyXXXIV. O przezwyciężeniu samego siebie
„Wolą prawdy” zwiecie wszak, wy najmądrzejsi, to, co was zapałem i gorliwością darzy? Wola wyrozumienia wszelkiego bytu: tak oto mianuję wolę waszą! Wszelki byt chcecie *uczynić* możliwym do pomyślenia: gdyż wątpicie…

Zaratustra zwraca się do najmądrzejszych i na nowo określa ich wolę prawdy. Ich wartości przedstawia jako gości w łodzi na rzece stawania się, a niewyczerpaną wolę życia nazywa prawdziwym niebezpieczeństwem dla ich dobra i zła.

Czytaj w książce →
Posłuszeństwo, rozkazywanie i wola panowaniaXXXIV. O przezwyciężeniu samego siebie
Lecz, abyście pojęli me słowo o dobru i złu: chcę wam ku temu me słowo o życiu rzec oraz o przyrodzeniu wszystkiego, co żyje. W ślady żyjącego szedłem, chadzałem wielkimi i małymi drogi, abym jego przyrodzenie poznał.…

Zaratustra wykłada swą naukę o życiu w trzech rzeczach zasłyszanych od istot żywych: wszystko jest posłuszne, temu, kto sobie ulegać nie zdoła, się rozkazuje, a rozkazywanie jest cięższe niż uleganie. Następnie mówi, że nawet ofiara, służba i spojrzenia miłości służą woli panowania, a największy stawia życie na kartę dla mocy.

Czytaj w książce →
Tajemnica życia: muszę się zawsze sam pokonywaćXXXIV. O przezwyciężeniu samego siebie
I z tej tajemnicy zwierzyło mi się życie samo: „Patrz, jam jest tym, *co się zawsze samo pokonywać musi*.

Życie zwierza Zaratustrze swą tajemnicę. Jest walką, stawaniem się i celem, zwraca się przeciw wszystkiemu, co stworzy, a poznający jest tylko śladem jego woli.

Czytaj w książce →
Nie wola życia, lecz wola mocyXXXIV. O przezwyciężeniu samego siebie
Tam tylko gdzie życie, tam jest i wola: wszakże nie wola życia, lecz — tak oto uczę ciebie — wola mocy!

Życie odrzuca formułę „wola istnienia”, gdyż to, co jest, nie może dążyć do istnienia. Życie ceni wiele rzeczy wyżej niż samo siebie, a w tym wartościowaniu przemawia wola mocy.

Czytaj w książce →
Twórca musi wprzódy kruszyć wartościXXXIV. O przezwyciężeniu samego siebie
Zaprawdę, powiadam ja wam: zło i dobro, które by nieprzemijające być miały — tego nie masz! Ze zła i dobra wyrastać muszą ich pokonania. Waszymi wartości i słowy o złym i dobrym czynicie przemoc, wy twórcy wartości: i…

Zaratustra odnosi naukę życia do moralności. Wartościowanie jest sposobem sprawowania przemocy, a z każdych wartości wyrasta silniejsza przemoc i je kruszy, dlatego twórca musi być burzycielem.

Czytaj w książce →
Mówić prawdy, niech domy się waląXXXIV. O przezwyciężeniu samego siebie
Mówmy wszakże o tym, wy najmędrsi, aczkolwiek i to jest zgubne. Milczenie jest gorsze; wszystkie przemilczane prawdy stają się jadowite.

Zaratustra wzywa do wypowiadania nawet złych prawd, bo milczenie jest gorsze, i każe, by runęło wszystko, co od tych prawd runąć może.

Czytaj w książce →

Nietzsche w innych pismach

Twórca w dobru i złu musi niszczyćFriedrich Nietzsche · Ecce Homo, 1888Nietzsche

Nietzsche twierdzi, że formułę jego przeznaczenia zawierają słowa Zaratustry, iż kto chce być twórcą w dobru i złu, musi najpierw być niszczycielem i łamać wartości, oraz że jego dionizyjska natura nie umie oddzielić czynu przeczącego od mówienia „tak”; jako pierwszy immoralista jest on w istocie niszczycielem.

Co mówili krytycy

Współzawodnictwo, zwycięstwo i przewartościowanieH. L. Mencken · The Philosophy of Friedrich Nietzsche, 1908interpretacja

Mencken dowodzi, że dla Nietzschego instynkt i eksperyment ujawniają własną moc, że szczęście polega na niepohamowanym poddawaniu się woli mocy w nieustannym współzawodnictwie, przytaczając Zaratustrowe „nie do pokoju, lecz do zwycięstwa” i rzucanie kośćmi ze śmiercią, i że oznacza to krucjatę przeciw etyce poświęcania się dla niższych oraz przewartościowanie, które uwalnia wolę mocy od niesławy.

Wola mocy; niszczenie z szacunku dla prawaAnthony M. Ludovici · Notes on Thus Spake Zarathustra, 1909interpretacja

Ludovici nazywa rozdział „O przezwyciężaniu samego siebie” najlepszym wykładem woli mocy w książce i dowodzi, że Nietzsche nie był burzycielem z wyboru: powiedzenie, że twórca w dobru i złu musi najpierw być niszczycielem, świadczy o jego szacunku dla prawa i samodyscypliny.