XXVII. O cnotliwych

Piorunami i ogniem niebieskim należy przemawiać do śpiących i do sennych umysłów. Lecz głos piękności cichy jest: on wkrada się tylko do najczujniejszych dusz. Lekko zadrżała i zaśmiała się dziś tarcza ma; to piękna…

Zaratustra mówi, że głos piękności jest cichy i że śmiało się ono z cnotliwych: oni pragną jeszcze zapłaty. Zaprzecza istnieniu płatmistrza, nawet temu, że cnota jest własną swą nagrodą, i mówi, że jego słowa rozerwą ich dusze jak kieł dzika czy lemiesz.

Gdyż tym jest prawda wasza: jesteście za *schludni* na brud słów takich, jak: zemsta, kara, nagroda, odwet.

Zaratustra mówi, że prawdą cnotliwych jest ich czystość od tych słów.

Kochacie swą cnotę, jak matka dziecię kocha; i któż słyszał kiedy, żeby matka za tę miłość opłacona być chciała?

Cnotliwi nazwani są zbyt schludnymi na słowa zemsta, kara i nagroda. Ich cnota jest ich własną samością, jak pierścień, który dąży, by z sobą się zewrzeć, a jej światło wędruje dalej jak światło zgasłej gwiazdy.

Bywają wprawdzie i tacy, których cnotą jest kurcz pod biczem: baczyliście mi zanadto na krzyk takich cnotliwców! Bywają i tacy, którzy cnotą zwą zleniwienie swych nałogów: a gdy ich zemsta oraz ich zawiść członki swe…

Zaratustra wylicza tych, którzy cnotą zwą kurcz pod biczem, zleniwienie nałogów, ciężki hamulec, cykający zegar, pozę, bagno lub złe oko. Niemal każdy roi sobie, że zna się na dobru i złu.

Och, jakże fałszywie wypada słowo „cnota” z ich ust! A gdy mówią „jestem sprawiedliwy” brzmi to jak: „jestem pomszczony!”

Zaratustra mówi to o tych, którzy są dumni ze swej odrobiny sprawiedliwości.

Lecz nie na to przyszedł Zaratustra, by tym łgarzom i błaznom powiadać: „I cóż *wy wiecie* o cnocie! I cóż wy o niej wiedzieć *możecie*!” — Lecz obyście się starymi słowy znużyli, przyjaciele moi, słowy nabytymi od…

Zaratustra mówi, że nie przyszedł powiadać im, iż nic nie wiedzą o cnocie, lecz by znużyli się starymi słowami o nagrodzie i karze. Utratę ich formuł porównuje do dziecięcych igraszek porwanych przez falę, która przyniesie nowe muszelki.

Och, przyjaciele moi! Że *wasza* samość tkwi w postępku, jak matka w dziecięciu: takimi niech będą *wasze* słowa o cnocie!

Zaratustra daje przyjaciołom formułę cnoty w miejsce dawnych.