XXX. O sławnych mędrcach

Ludowi służyliście i ludu przesądom, mędrcy wy wszyscy sławni! — a *nie* prawdzie! I za to właśnie hołdowano wam w pokorze. I dlatego też cierpiano i waszą niewiarę, gdyż była ona wybiegiem i wykrętem w stronę ludu.…

Zaratustra mówi sławnym mędrcom, że służyli ludowi, który cierpiał ich niewiarę jako niewinny wybieg, a ducha wolnego szczuł jak wilka. Nazywa ich upartymi osłami, rzecznikami ludu.

I oto pragnę, mędrcy wy sławni, abyście nareszcie skórę lwa precz z siebie zrzucili! Futro zwierza drapieżnego barwiste oraz kudły badającego, poszukiwacza, zdobywcy! Och, ażebym ja w waszą „prawdziwość” uwierzyć miał,…

Wzywa ich, by zrzucili skórę lwa, i określa prawdziwego jako tego, kto idzie w bezbożną pustynię. Mędrcy w miastach zaś ciągną wozy ludu jak osły.

Dobra to bywała nieraz służba i ceny swej warta. Gdyż tak mówi cnota: „skoro masz być sługą, szukajże takiego, komu twa służba największą przyniesie korzyść! Duch i cnota twego pana winny wzrastać przez to, że tyś jest…

Zaratustra przyznaje, że byli godnymi sługami i wzrastali wraz z ludem. Dla niego jednak pozostają ludem, ludem z głupawymi oczami.

Duch jest życiem, co się sam w życie wrzyna: we własnej męce mnoży on swą wiedzę, — czyście wiedzieli już o tym?

Zaratustra określa ducha jako życie, które wrzyna się w życie i we własnej męce mnoży swą wiedzę.

Zaś szczęściem ducha jest: namaszczonym być i uświęconym łzami na zwierzę ofiarne, — czyście wiedzieli już o tym? I ślepota ślepca, i jego szukanie, i błąkanie omackiem winny świadczyć o potędze słońca, w które wejrzał,…

W szeregu pytań „czyście wiedzieli już o tym?” Zaratustra opisuje ducha jako ofiarę, kowadło, dumę i lodowatą głębię. Mówi, że uczeni znają zaledwie jego błyski, że orłami nie są i że uczynili z mądrości przytułek dla złych poetów.

Czcigodnie stoicie mi oto tutaj, sztywno i z wyprostowanym karkiem, mędrcy wy sławni! — was żaden silny wicher i wola silna nie porywa. Czyście nie widzieli nigdy żagla, jak po morzu sunie; wypuklony, napięty i drżący…

Mędrcy stoją czcigodnie i sztywno, nie porywa ich żaden silny wicher. „Dzika mądrość” Zaratustry sunie po morzu jak żagiel drżący od wichru, a on pyta, jakżeby zdołali za nim podążyć.