Albowiem trwoga — ona to jest w człowieku uczuciem pierworodnym i zasadniczym; trwogą tłumaczy się wszystko, grzech pierworodny i cnota pierworodna. Z trwogi wyrosła i moja cnota, a zwie się ona: nauką.
Część czwarta i ostatnia · LXXV. O nauce
Nauka jako wysubtelniona pradawna trwoga
Czytaj w książce →Twierdzi, że trwoga przed dzikimi zwierzętami, także przed bestią w sobie, jest najstarszym uczuciem człowieka. Uduchowiona, zwie się dziś nauką.
- Uczeni, poeci i poznającyOkreśla naukę, swą własną cnotę, jako pradawną trwogę przed bestią, wysubtelnioną i uduchowioną.
- Nihilizm (wszystko jest puste)Jego obraz człowieka ugruntowany w trwodze stoi w opozycji do odwagi Zaratustry.
Co mówili krytycy
Ludovici dowodzi, że czyniąc sumiennego specjalistę jedynym, który opiera się melancholijnej muzyce czarownika, Nietzsche oddaje wysoki hołd uczciwości naukowca, a sporu o strach używa, by powtórzyć, że odwaga to cała pierwotna historia człowieka.