Część pierwsza · XXI. O wolnej śmierci

Umieraj w porę

Wielu umiera za późno, niektórzy umierają zbyt wcześnie. Obco brzmi jeszcze nauka: „umieraj w porę!”

Umieraj w porę: tako poucza Zaratustra.

Oczywiście, kto nigdy w porę nie żył, jakżeby ten miał w porę umrzeć? Obyś raczej nigdy narodzonym nie był! — Tako radzę zbytecznym.

Lecz i zbyteczni ważą sobie wielce swą śmierć: nawet najbardziej pusty orzech pragnie, aby go wyłuskano.

Niepomiernie ważą sobie wszyscy skon swój; lecz śmierć nie jest jeszcze świętem uroczystym. Jeszcze się ludzie nie nauczyli, jako się święci najpiękniejsze gody.

Zaratustra otwiera mowę swoim nakazem i mówi, że kto nigdy w porę nie żył, nie może też w porę umrzeć. Mówi, że śmierć nie jest jeszcze świętem uroczystym.

Dobrowolna śmierćGłosi nakaz „umieraj w porę!” i przeciwstawia tych, co umierają za późno lub zbyt wcześnie, zbytecznym, którzy wielce ważą sobie swą śmierć.

Komentarze do tego rozdziału

Co mówili krytycy

Anthony M. Ludovici, Notes on Thus Spake Zarathustra (1909)

Dobrowolna śmierć, nie samobójstwoAnthony M. Ludovici · Notes on Thus Spake Zarathustra, 1909interpretacja

Ludovici twierdzi, że Nietzsche nie lubił słowa „samobójstwo” z powodu jego posmaku zła i nazwał ten czyn dobrowolną śmiercią, by przywrócić mu godność, jaką miał w starożytności klasycznej.